Cuộc chiến ngầm giữa các cường quốc
PhoNang 2011/12/02

Anh Đức

Trong khi cuộc nổi dậy ở Syria đang leo thang thành một cuộc nội chiến quy mô và bắt đầu kéo các quốc gia khác vào cuộc, nó có nguy cơ không chỉ khoét sâu thêm những mâu thuẫn khu vực mà còn làm gia tăng sự đối đầu giữa các cường quốc trên thế giới.

Biểu tình ở Syria.

Sau nhiều tháng biểu tình, hầu hết là trong hòa bình nhưng lại bị chính phủ đàn áp đẫm máu, các tay súng thuộc phe đối lập ở Syria giờ đây quay sang tấn công vào lực lượng trung thành với Tổng thống Syria Bashar al-Assad.

Chính điều này có thể đánh dấu sự mở màn một cuộc nội chiến đẫm máu, kéo dài ở Syria. Trong khi đó, những đồn đoán về sự can thiệp quân sự của nước ngoài có nguy cơ dẫn đến một cuộc đối đầu trực tiếp theo kiểu “Chiến tranh lạnh” giữa Nga và Mỹ.

Các nhà phân tích và chính phủ một số nước lâu nay vẫn cho rằng Iran luôn hỗ trợ về quân sự , tiếp tế cho Damascus, và hiện một số người cho rằng phe đối lập của Syria cũng đang nhận được vũ khí từ nước ngoài. Rất nhiều nhà phân tích lo ngại rằng chính những điều này có nguy cơ khuấy động hơn nữa sự đối đầu đang ngày càng tăng trong khu vực, giữa Tehran và các đối thủ láng giềng, đặc biệt là các quốc gia vùng Vịnh và một địch thủ đáng gờm đang nổi lên là Thổ Nhĩ Kỳ.

Anthony Skinner, chuyên viên phân tích về Trung Đông thuộc Trung tâm Tư vấn Maplecroft ở Anh, nói: “Vấn đề là việc ngăn chặn xung đột ở Syria sẽ khó hơn rất nhiều so với những gì chúng ta đã chứng kiến ở Libya. Nó sẽ gây ra tác động sâu rộng hơn nhiều đối với khu vực”.

Tuần này, truyền thông Nga cho biết Moscow sẽ đưa hàng không mẫu hạm duy nhất của mình tới Syria. Các giới chức đã bác bỏ bất cứ mối liên hệ nào đối với các sự kiện gần đây, song hầu hết các nhà phân tích cho rằng đây có thể là lời cảnh cáo ngầm tới các cường quốc phương Tây đang tính đến việc can thiệp quân sự vào Syria.

Trong khi đó, Washington được cho là không muốn can thiệp vào Syria. Tuy nhiên, sự hiện diện của một trong những hàng không mẫu hạm của Mỹ ở vùng biển khá gần Syria đã làm nổi lên nhiều đồn đoán.

Nikolas Gvsodev, Giáo sư Nghiên cứu về An ninh Quốc gia tại trường Học viện Chiến tranh Hải quân của Mỹ, cho rằng khả năng xảy ra một cuộc đối đầu trực tiếp về quân sự giữa các cường quốc là rất thấp, song các mối quan hệ sẽ ngày càng xấu đi.

Moscow đã bắt đầu có luận điệu ngày càng cứng rắn hơn đối với hệ thống phòng thủ hoả tiển mà Mỹ dự định đặt tại châu Âu, đồng thời nói rằng họ sẽ thiết kế lại các hoả tiển đạn đạo mang đầu đạn hạt nhân để có thể bay xuyên qua hệ thống trên nếu cần thiết.

Nigel Inkster, cựu Phó Giám đốc Tổng cục Tình báo của Anh (MI6) và hiện là Giám đốc Nghiên cứu các mối đe dọa về chính trị và các nguy cơ xuyên quốc gia tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế của London nói: “Tôi cho rằng Nga đã thực sự lo sợ trước những gì đã xảy ra ở Libya và nước này sẽ cương quyết không để điều này xảy ra một lần nữa ở Syria. Cả Trung cộng lẫn hầu hết các nước trong nhóm BRICs (Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung cộng và Nam Phi) đều chia sẻ quan điểm này của Nga”.

Đối với nhiều nhà phân tích, mối lo ngại thực sự là tình hình ở Syria có thể làm tăng hơn nữa những căng thẳng đang tồn tại quanh vấn đề Iran. Một số người tin rằng Syria đang trở thành chiến trường mới nhất của một cuộc chiến quy mô đang bí mật lan rộng khắp khu vực.

Mặc dù các phương tiện truyền thông Israel vẫn đang suy đoán về khả năng xảy ra một cuộc tấn công quân sự vào chương trình hạt nhân của Iran, song hầu hết các nhà phân tích cho rằng sẽ không xảy ra một hành động quân sự như vậy. Theo đánh giá của nhiều nhà phân tích, cả Israel lẫn phương Tây đều không có đủ năng lực quân sự để có thể hoàn toàn phá hủy chương trình hạt nhân của Iran, trong khi hành động trả đũa của Iran nhằm vào các mục tiêu dầu mỏ ở vùng Vịnh có thể gây ra những thiệt hại nặng nề cho cả hai bên.

Thay vào đó, nhiều nhà phân tích tin rằng những gì mà khu vực đang chứng kiến là sự leo thang những hành động ngấm ngầm của cả hai bên. Các nhà phân tích cho rằng điều này có thể giải thích cho cả một loạt vụ nổ “ngẫu nhiên” trong thời gian gần đây ở các cơ sở hạt nhân của Iran cũng như các vụ tấn công bằng hoả tiển nhằm vào Israel được cho là do các nhóm ủy quyền của Tehran thực hiện.

Reva Bhalla, Giám đốc phụ trách phân tích tại Cơ quan Tình báo Stratfor của Mỹ, nhận định: “Những gì mà chúng ta đang chứng kiến ở Trung Đông trong bối cảnh Mỹ rút quân khỏi Iraq , vì thế Iran đang ngày càng có một vị trí vững chắc hơn ở khu vực này.

Nếu Assad tiếp tục tồn tại ở Syria, ông ta cũng sẽ ngày một bị cô lập hơn và phải phụ thuộc vào Iran, điều này sẽ càng khiến khu vực lo ngại về tầm ảnh hưởng ngày càng tăng của Iran”.

Anh Đức

Vụ nổ bí ẩn ở căn cứ hoả tiển Iran

tka23 post

27 binh sĩ thiệt mạng trong một vụ nổ lớn tại căn cứ hoả tiển ở gần thủ đô Tehran. Giới chức Iran nói đây là tai nạn, song báo chí Israel ngụ ý họ đứng sau vụ tấn công.

Khói trắng bốc lên sau vụ nổ tại căn cứ hoả tiển Iran. Ảnh: AP.

Vụ nổ xảy ra hôm thứ bảy khi vũ khí được chuyển vào bên trong căn cứ của lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tại một ngôi làng gần thành phố Karaj, cách trung tâm Tehran chừng 40 km. Cửa sổ các tòa nhà gần đó bị vỡ tung. Vụ nổ mạnh tới mức dân chúng ở Tehran tưởng nơi đó bị oanh kích.

Một người dân Tehran cho biết âm thanh vụ nổ rất lớn "Tôi hoảng hốt quá. Tôi liền chạy ra ngoài và ngó xung quanh", người này cho biết.

Một người khác thì cam đoan rằng đây không có vẻ gì giống nổ kho vũ khí. "Từ chỗ tôi ở, nó không giống vụ nổ một kho vũ khí cho lắm vì nếu đúng như vậy thì phải có hàng loạt vụ nổ diễn ra trong vài phút, thậm chí vài giờ, phụ thuộc vào kho", Time dẫn lời một người dân ở Tehran cho hay. "Tất cả những gì tôi nghe thấy là một tiếng nổ lớn. Tôi dám chắc bất cứ ai ở khu vực đó đều chết vì cường độ của âm thanh".

Hai giờ sau vụ nổ, lửa vẫn còn cháy ở căn cứ. Một vài con đường quanh đó thì bị tắc nghẽn.

Số người chết trong vụ trên được xác định là 17, giảm xuống so với con số 27 theo thông báo ban đầu. Một giới chức cao cấp của quân đội Iran phụ trách chương trình phát triển hoả tiển cũng nằm trong số người thiệt mạng, Telegraph đưa tin. Phát ngôn viên của lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran Ramezan Sharif không nói rõ nguyên nhân của "tai nạn" trên là gì.

Trong khi đó, báo Israel hôm qua đăng những bài báo đầy ẩn ý. Trang nhất của ba tờ nhật báo lớn nhất nước này đều có những dòng tít gần giống như "Vụ nổ bí ẩn ở căn cứ hoả tiển của Iran". Độc giả lật sang trang và bí ẩn được trả lời bằng một cái nháy mắt. Một tờ báo thì liệt kê một loạt các vụ tấn công vào căn cứ quân sự của Iran mà không bình luận gì thêm.

Độc giả Israel thì cho rằng ẩn ý đó cho thấy chính phủ của họ đứng đằng sau cuộc tấn công. Time dẫn nguồn tin tình báo phương Tây cho hay Mossad - cơ quan chuyên làm nhiệm vụ mật của chính phủ Israel - đã thực hiện vụ này. "Đừng tin Iran nói nó chỉ là một tai nạn", nguồn tin này cho biết và thêm rằng Israel đang tính tới các cuộc tấn công khác nhằm hạn chế khả năng phát triển vũ khí hạt nhân của Iran.

Vụ nổ xảy ra vào thời điểm căng thẳng lên cao liên quan tới tham vọng hạt nhân của Iran.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử của Liên Hợp Quốc (IAEA) vừa ra báo cáo trong đó nói rằng Iran đang nghiên cứu để tiến tới chế tạo ngòi nổ hạt nhân. Báo chí cũng tung tin lời đồn đoán rằng Thủ tướng Israel đang xem xét việc ra lệnh tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran nhằm chấm dứt chương trình của nước này. Iran luôn khẳng định chương trình hạt nhân của họ chỉ vì mục đích dân sự.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng thành lập ngay sau cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979. Từ đó, nó trở thành lực lượng quân sự chính và một thế lực chính trị và kinh tế ở Iran.

Tháng 10 năm ngoái, 18 người thiệt mạng khi một căn cứ của lực lượng này bị tấn công ở tỉnh Lorestanm, miền tây Iran.

TỔNG HỢP